Shayxontohur maqbarasi (Shayx Xovandi at-Tohur) shahar markazida, Alisher Navoiy va Abdulla Qodiriy ko‘chalari orasida joylashgan Shayxontohur me'moriy majmuasining asosiy ziyoratgohi hisoblanadi.

Shayx Xovandi at-Tohur XIII asrda hozirgi Chorvoq qirg‘og‘ida joylashgan Bog‘uston qishlog‘ida tug‘ilgan. Shayx so‘fiylik tariqati asoschisi Xoja Ahmad Yassaviyning izdoshi edi. Shayx Xovandi at-Tohur ko‘p sayohat qilgan va o‘zining keng ilmi va zohidlik faoliyati tufayli xalq tomonidan «donolardan eng donosi» degan unvonga sazovor bo‘lgan. Uzoq yillik sayohatlardan so‘ng, u Toshkentga qaytib kelib, muqaddas buloq yonida yashay boshlagan. Rivoyatlarga ko‘ra, islomdan oldingi davrlarda bu buloq yonida Suv va Olov majusiylar butxonasi bo‘lgan. Shayx at-Tohur 1355 yili vafot etgan va o‘zini shu yerda dafn etilishini vasiyat qilgan.

Toshkentdagi buloq suvi bilan jarohatlangan oyog‘ini davolayotgan Amir Temur shayx qabri ustida maqbara qurishni buyurgan. Bu maqbara bugungi kungacha saqlanib qolgan. Asrlar davomida uning atrofida toshkentliklar dafn etilgan qabriston (nekropol') vujudga kelgan, ammo sovet davrida qabriston yo‘q qilingan, majmua yodgorliklaridan faqat Shayx Xovandi Tohur, Qaldirg‘ochbiy va Yunusxon maqbaralari qolgan. Birinchi ikkitasi ziyoratchilar va uzoq o‘tmish ixlosmandlari uchun ochiq, Yunusxon maqbarasi esa Islom universitetining yopiq hududida joylashgan.